Een persoonlijk initiatieverhaal door de ogen van mystiek, Jung en het archetype van het Zelf
Een diep persoonlijk initiatieverhaal over numineuze ervaringen, liefde, egodood en roeping, belicht vanuit Jungiaanse psychologie, christelijke mystiek, boeddhisme, kundalini en psychedelische therapie.
Intro
Soms opent zich iets in een mens dat geen naam heeft.
Geen inzicht dat je kunt onthouden.
Geen ervaring die je kunt herhalen.
Iets dat tegelijk ontzagwekkend en ontwrichtend is —
alsof het leven zelf even door je heen kijkt.
Je weet dan niet méér.
Je bent even in contact met een weten dat ouder is dan jij.
Carl Jung noemde dit het numineuze:
een ontmoeting met een werkelijkheid die groter is dan het ego,
en die een mens kan vormen — of overspoelen — afhankelijk van de bedding die er is.
Dit is het verhaal van zo’n ontmoeting.
Niet als bekentenis, maar als getuigenis.
En als poging om woorden te geven aan iets wat zich eigenlijk alleen laat herkennen.
Inhoudsopgave
- De eerste poort – liefde, verlies en egodood
- Het numineuze en het archetype van het Zelf (Jung)
- De beweging naar het klooster – zoeken naar discipline en vorm
- De tweede poort – het Jezusgebed en de opening van het hart
- De periode van bliss en leiding
- De roeping wordt helder – Jung en de wounded healer
- Vergelijkingen met andere spirituele tradities
- Tot slot – leven met het numineuze
- Het numineuze vandaag: genade, psychedelica en begeleiding
- De taal van het hart – het universele pad
- Reflectievragen
- Verdiepende stemmen – wanneer tradities elkaar raken
- Een stille conclusie
- De eerste poort – liefde, verlies en egodood (1997)
Het begon niet met meditatie, studie of spirituele ambitie.
Het begon met liefde.
Of preciezer: met compassie, geboren uit een liefde die onbereikbaar werd.
Ik zag haar lijden — niet psychologisch, maar existentieel.
Ik voelde waar haar pijn vandaan kwam.
Het was alsof het hart zelf begon te zien.
Tegelijk voltrok zich een breuk.
De liefde kon niet geleefd worden zoals het ego haar verlangde.
Er was verlies. Onmacht. Overgave.
En precies daar — op dat breekpunt — leek het ego zijn greep te verliezen.
Alsof het oxideerde.
Niet vernietigd, maar opgelost.
Toen ging er een poort open.
Wat volgde was een overweldigende stroom van inzicht.
Niet als gedachten, maar als direct weten.
Ik zag wat hemel en hel zijn — geen plaatsen, maar bewustzijnstoestanden.
Ik zag hoe overtuigingen, emoties en identificaties hun eigen werelden vormen, zelfs voorbij de dood.
Later herkende ik dit in het Tibetaanse Dodenboek, in mystieke teksten, in symboliek zoals in de film What Dreams May Come.
Maar toen was het rauw, direct, ongefilterd.
Het voelde alsof universele wijsheid door mij heen stroomde.
Ik herinner me dat ik dacht: je kunt me alles vragen, ik weet het.
Niet uit arrogantie, maar uit verbazing.
En tegelijk was het te veel.
Mijn systeem was jong. Onvoorbereid.
De ervaring had geen bedding.
Achteraf begrijp ik:
dit was geen pathologie, maar een onverdragen numineuze ervaring.
- Het numineuze en het archetype van het Zelf (Jung)
Jung zou deze ervaring duiden als een plotselinge doorbraak van het archetype van het Zelf —
het centrum en de totaliteit van de psyche.
Het Zelf is geen identiteit en geen ego-ideaal.
Het is een organiserend principe dat licht én schaduw omvat.
Wanneer het Zelf zich onverwacht aandient, gebeurt dat vaak numineus:
ontzagwekkend, transformerend, soms destabiliserend.
Jung waarschuwde dat zulke ervaringen het ego kunnen overspoelen wanneer er nog onvoldoende integratie is.
Het gevoel van alles weten is in deze zin geen grootheidswaan,
maar een tijdelijke identificatie met het Zelf.
Het gevaar zit niet in de ervaring,
maar in het ontbreken van bedding.
Dat deze opening voortkwam uit liefde én verlies is geen toeval.
Het Zelf meldt zich vaak op breuklijnen —
waar het oude ik geen houvast meer heeft.
- De beweging naar het klooster – zoeken naar discipline en vorm
Na deze ervaring ontstond er een verlangen naar ordening.
Niet naar extase, maar naar discipline.
Naar studie. Naar structuur.
Ik besloot vijf dagen naar een klooster te gaan —
de Achelse Kluis — met het idee om daar te studeren en mezelf te herpakken.
Bij aankomst zag ik een folder liggen.
Daarin werden drie stappen naar stilte beschreven.
En er stond expliciet bij dat het niet de bedoeling was om in het klooster te studeren.
Uit respect liet ik mijn boeken liggen.
Er ontstond leegte.
En, eerlijk gezegd, verveling.
- De tweede poort – het Jezusgebed en de opening van het hart (1997)
Uit verveling liep ik naar de gastenbibliotheek.
Daar lag een klein boekje.
Achterin stond het Jezusgebed.
Ik begon te lezen — en werd diep geraakt.
Niet mentaal, maar in het hart.
Ik begon het gebed vol overgave te bidden.
Met passie. Met verlangen.
En toen gebeurde er iets anders dan bij de eerste doorbraak.
Geen explosie.
Maar een opening van binnenuit.
Het hart werd warm. Zacht. Doorlaatbaar.
Dankbaarheid begon vanzelf te stromen.
Dit voelde als een tweede doorbraak —
gedragen, intiem, belichaamd.
Na die vijf dagen voelde ik dat ik elke avond terug moest komen
om het complete mee te bidden.
Ik werd steeds sterker naar het klooster toe getrokken.
- De periode van bliss en leiding (1998)
Na enkele maanden vroeg ik aan vader Abt Don Marc
of ik voor een half jaar in het klooster mocht blijven.
Hij zei dat ik welkom was.
Ik had bij wijze van spreken de volgende dag al kunnen komen.
Toch koos ik ervoor om pas na de feestdagen terug te keren.
Begin januari 1998 ging ik het klooster in.
Wat volgde was een langdurige staat van wat ik alleen bliss kan noemen.
Geen euforie, maar een stille, dragende vreugde.
Een voortdurende ervaring van verbondenheid.
Ik voelde me geleid.
Er was veel synchroniciteit.
Heldere dromen.
En wanneer ik een vraag had, leek het antwoord zich vanzelf aan te dienen.
Mijn gebed was eenvoudig:
“Leid mij, Heer, op het pad van uw liefde.
Laat mij mijn roeping kennen.”
De christelijke mystiek — met name de hesychastische traditie —
noemt dit het gebed van het hart:
een staat waarin de mens niet meer bidt, maar gebeden wordt.
- De roeping wordt helder – Jung en de wounded healer
Na ongeveer drie maanden werd iets steeds duidelijker.
Niet door denken, maar door leiding, ontmoetingen en synchroniciteit.
Ik moest de opleiding gaan doen tot Jungiaans Filosofisch Therapeut.
Het voelde niet als een keuze.
Maar als een antwoord.
Op dat moment wist ik:
ik hoefde niet langer in het klooster te blijven.
Mijn weg lag elders.
Jung beschreef dit als het archetype van de wounded healer:
degene die door eigen breuklijnen heen wordt geroepen om anderen te begeleiden.
Niet ondanks het trauma, maar erdoorheen.
Mijn jeugdtrauma’s, mijn complexiteit —
ze bleken geen obstakel, maar voorbereiding.
In september 1998 begon ik aan de opleiding, die ik na vier jaar afrondde.
Daarmee ontvouwde zich het pad dat mij verder zou vormen
als therapeut, begeleider en mens.
- Vergelijkingen met andere tradities
Advaita Vedanta & Tantra
De opening van het hart (anahata- chakra ) die spontaan de kruin (sahasrara- chakra) opent,
waardoor kosmisch weten toegankelijk wordt.
Liefde als poort tot non-duaal inzicht.
Boeddhistische Dzogchen- en Mahamudra-tradities
Een initiële herkenning van de natuur van geest (rigpa),
gevolgd door een langere integratiefase met helderheid, synchroniciteit en leiding.
Hermetische en Kabbalistische tradities
Gnosis: direct weten dat ontstaat in het hart (Tiferet)
en zich verbindt met kosmische wijsheid (Kether).
Christelijke mystiek
De staat van dankbaarheid en leiding wordt gezien als genade:
niet verdiend, maar ontvangen.
Kundalini-parallellen
Plotselinge opening, stroom van inzicht, ontregeling bij onvoldoende bedding.
Het verschil: deze ervaring begon hart-gecentreerd — liefde, compassie en egodood.
In chakra-termen: anahata opent, soms doorwerkend naar sahasrara.
- Tot slot – leven met het numineuze
Het numineuze laat zich niet vasthouden.
Het komt, raakt, ontwricht en vormt.
Wat telt is niet de ervaring zelf,
maar de bereidheid om haar te integreren
en in dienst te stellen van het leven.
Misschien is dat uiteindelijk wat roeping betekent:
niet dat wij kiezen —
maar dat wij antwoorden.
- Het numineuze vandaag: genade, psychedelica en begeleiding
Wat vroeger vooral via genade, mystiek of crisis kwam,
kan vandaag ook bewust en begeleid benaderd worden.
Psychedelische therapie — met middelen als psilocybine of MDMA —
kan het ego tijdelijk verzachten
en toegang geven tot dezelfde numineuze lagen van bewustzijn.
Niet als vervanging van genade,
maar als katalysator.
Zonder bedding kan dit ontregelend zijn.
Met zorg, begeleiding en integratie
wordt het een hedendaagse vorm van initiatie.
- De taal van het hart – het universele pad
Wat al deze paden verbindt, is één essentie:
de taal van het hart.
Welke traditie je ook volgt —
uiteindelijk leer je luisteren naar dezelfde innerlijke stem.
Het hart is geen metafoor.
Het is het centrum waarin liefde, compassie en wijsheid samenkomen.
Via het hart opent zich de kosmische wijsheid,
de ervaring van het Al Ene.
Dat is de kern van mijn werk bij
TripTherapie:
het begeleiden van mensen in het openen en belichamen van die hart-intelligentie.
- Reflectievragen
- Heb jij ooit een ervaring gehad die groter was dan je ego kon dragen?
- Waar in jouw leven vroeg iets om overgave in plaats van controle?
- Welke rol speelt het hart in jouw spirituele of therapeutische pad?
- Wat vraagt bij jou nog om bedding en integratie?
- Verdiepende stemmen – wanneer tradities elkaar raken
Wat mij achteraf steeds opnieuw raakt, is hoe verschillende tradities — onafhankelijk van elkaar — woorden hebben gevonden voor dezelfde werkelijkheid. Niet als dogma, maar als herkenning.
Carl Gustav Jung – het numineuze en het Zelf
Jung was uiterst precies in zijn taal wanneer hij sprak over ervaringen zoals deze. Hij waarschuwde er tegelijkertijd voor én erkende hun transformerende kracht:
“The experience of the Self is always a defeat for the ego.”
— C.G. Jung, Aion
En over het numineuze zelf schreef hij:
“The numinosum is an experience of the subject independent of his will.”
— C.G. Jung, Psychology and Religion
Jung zag zulke ervaringen niet als pathologisch, maar als initiërend, mits er voldoende bedding is:
“No one should deny the danger of the descent, but it can be the only way to truth.”
Deze woorden beschrijven precies wat ik destijds ervoer:
niet een psychose, maar een ontmoeting met een grotere orde die het ego tijdelijk overstijgt.
William James – mystieke ervaring als directe kennis
De Amerikaanse filosoof en psycholoog William James beschreef mystieke ervaringen als een eigen vorm van weten:
“Mystical states seem to those who experience them to be also states of knowledge.”
— William James, The Varieties of Religious Experience
En hij voegde daaraan toe:
“They are illuminations, revelations, full of significance and importance, all inarticulate though they remain.”
Dit raakt de kern van wat ik ervoer:
een direct weten, voorbij taal, dat zich later pas laat vertalen — en nooit volledig.
Christelijke mystiek – het gebed van het hart
Binnen de hesychastische traditie klinkt een opmerkelijke eenvoud. Niet streven, maar afdalen:
“Bring your mind into your heart.”
— Evagrius Ponticus
En Johannes van het Kruis schreef over deze staat van genade:
“In the dark night of the soul, bright flows the river of God.”
Wat mij zo diep raakte in het Jezusgebed was precies dit:
dat het gebed niet iets werd wat ik deed,
maar iets wat door mij heen gebeurde.
Advaita Vedanta & Tantra – liefde als poort tot non-dualiteit
In de advaita-traditie wordt wijsheid vaak geassocieerd met inzicht, maar steeds opnieuw klinkt ook de taal van het hart:
“The Self is known not by the intellect, but by the heart.”
— Ramana Maharshi
En in tantrische teksten wordt dit expliciet verbonden aan het hartcentrum:
“When the heart awakens, the crown opens by itself.”
— (Tantrische overlevering)
Dit weerspiegelt mijn ervaring:
niet een geforceerde opstijging, maar een openen van binnenuit.
Boeddhisme – helderheid en compassie zijn onafscheidelijk
In Dzogchen en Mahamudra wordt wijsheid nooit los gezien van compassie:
“Wisdom and compassion are not two.”
— Tibetaanse Dzogchen-lering
En de Dalai Lama verwoordde het eenvoudig:
“If you want others to be happy, practice compassion.
If you want to be happy, practice compassion.”
De herkenning van de natuur van geest (rigpa) is geen vlucht omhoog,
maar een thuiskomen in open aanwezigheid.
Stanislav Grof – psychedelica en het numineuze
Stanislav Grof, pionier in transpersoonlijke psychologie en psychedelisch onderzoek, beschreef precies het spanningsveld dat ik zelf ervoer:
“The potential significance of spiritual emergency is that it can be a crisis of transformation rather than a disease.”
— Stanislav Grof
En over psychedelica:
“Psychedelics are nonspecific amplifiers of the psyche.”
Ze openen geen nieuwe werelden —
ze onthullen wat al aanwezig is.
- Een stille conclusie
Wanneer ik deze stemmen naast elkaar leg, wordt iets eenvoudigs zichtbaar:
De vormen verschillen.
De taal verschilt.
De symboliek verschilt.
Maar wat spreekt, is steeds hetzelfde.
Het hart.
De overgave.
Het numineuze dat zich opent
wanneer het ego even niet meer hoeft te sturen.
Herken jij jezelf in dit verhaal?
Of voel je dat er in jou iets wil openen — met zorg, veiligheid en begeleiding?
Lees meer over mijn werk en mijn benadering van begeleiding bij
👉 https://triptherapie.nl/personeel/ronald/
Je hoeft het pad niet alleen te gaan.
Soms is het voldoende dat iemand met je meeloopt
wanneer het numineuze zich aandient.